امروزه مشاغل خانگی زودبازده و کسب و کارهای خانگی به عنوان راهکاری مهم برای خوداشتغالی و ایجاد اشتغال و درآمد در سراسر جهان به حساب می آیند،به همین دلیل است که روز به روز به تعداد کسانی که وارد این شغل می‌شوند افزوده می‌شود. دولت برای تشویق و حمایت افراد برای فعالیت در این زمینه تسهیلات و مزایای بسیاری در نظر گرفته است که یکی از آن‌ها دریافت وام و تسهیلات قرض الحسنه است.

مشاغل خانگی چیست و شامل چه رشته هایی می گردد؟
مطابق قانون ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی ، مشاغل خانگی شامل آن دسته از فعالیت هایی است که توسط عضو یا اعضاء خانواده در فضای مسکونی در قالب یک طرح کسب و کار بدون مزاحمت و ایجاد اخلال در آرامش واحد های مسکونی همجوار شکل می گیرد و منجر به تولید خدمت ویا کالای قابل عرضه به بازار خارج از محیط مسکونی می گردد. بر اساس مصوبات ستاد ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی، رشته های مشاغل خانگی در حوزه های صنایع دستی ، فرش دستباف ، امور تولیدات دامی ، شیلات ، صنایع تبدیلی و تکمیلی کشاورزی، عشایری، امور تولیدات گیاهی، تولیدی (صنعت و خدمات )، فعالیت های فرهنگی و هنری می باشد و بر همین اساس انواع مشاغل خانگی و زیر بخش های آنها در سایت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی قسمت مشاغل خانگی قرار گرفته است.

برای پیشنهاد عنوان شغلی جدید چه باید کرد ؟
در صورت عدم وجود شغل مورد نظر متقاضی در فهرست مشاغل خانگی ، متقاضی می تواند در فرم ثبت نام یا قسمت فرم رشته های جدید پیشنهادی ، شغل مد نظر خود را پیشنهاد نماید .مشاغل پیشنهادی متعاقباً بررسی و در صورت تصویب ، به فهرست مشاغل خانگی اضافه خواهند شد.

نحوه فعالیت در مشاغل خانگی چگونه است ؟
فعالیت در حوزه مشاغل خانگی به۳ صورت امکان پذیر می باشد:
الف – انجام فعالیت به صورت کارمزدی برای کار فرمای خارج از محیط مسکونی
( متقاضی تحت پوشش )
ب – انجام فعالیت مستقل اعم از تامین مواد اولیه تا عرضه محصول به خارج از محیط مسکونی (متقاضی مستقل)
ج- انجام فعالیت به صورت تعاونی ، و یا مشارکت با بنگاه های بالا دستی تامین کننده مواد اولیه و عرضه محصول آنان در بازار ، ترجیحا به صورت کسب و کار خوشه ای ( پشتیبان)

نحوه ثبت نام و در یافت مجوز برای مشاغل خانگی به چه صورت است ؟
متقاضیان مشاغل خانگی لازم است با مراجعه به سایت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به نشانی (www.mcls.gov.ir)،‌ متناسب با نوع فعالیت مورد نظر خود یکی از فرم های ثبت نام (مستقل – تحت پوشش – پشتیبان ) را تکمیل نمایند . فرمهای تکمیلی توسط دستگاه اجرائی ذیربط بررسی شده و در صورت تائید طرح در دستگاه اجرائی ، پرونده متقاضی به اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی ارسال و مجوز مربوطه صادر خواهد شد. در مورد متقاضیان معرفی شده از سازمان بهزیستی ، پس از تایید طرح در دستگاه اجرایی ذیربط مجوز جهت تایید نهایی به سازمان بهزیستی ارسال می گردد. جهت اطلاع از ضوابط صدور مجوز ( شرایط عمومی و اختصاصی ، مدارک مورد نیاز و مراحل صدور مجوز) به سایت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مراجعه شود.

آیا برای شروع فعالیت در مشاغل خانگی نیاز به مجوز می باشد ؟
کلیه متقاضیان مستقل و پشتیبان برای انجام فعالیت در حوزه مشاغل خانگی نیاز به دریافت مجوز دارند.

آیا به متقاضیان مشاغل خانگی وام و تسهیلات تعلق می گیرد ؟

متقاضیان دارای مجوز مشاغل خانگی ، می توانند از تسهیلات مشاغل خانگی بهره مند شوند. اعطای تسهیلات یاد شده تابع ضوابط و شرایط بانکی بوده و اخذ مجوز به مفهوم الزامی برای دریافت تسهیلات نمی باشد . همچنین سئوالات مربوط به هزینه و تسهیلات مورد نیاز فعالیت ، که در فرم ثبت نام آمده صرفاً برای اطلاع از نقطه نظر متقاضیان بوده و تعیین میزان تسهیلات مورد نیاز به تشخیص دستگاه های اجرایی ذیربط می باشد.

آیا شاغلین کسب و کار خانگی مشمول حمایت بیمه ای می گردند ؟
مشمولین قانون ، با ارائه مجوز کسب و کار خانگی میتوانند نزد صندوق تامین اجتماعی به صورت خویش فرما بیمه و از مزایای آن برخوردار گردند. مشمولین صندوق بیمه اجتماعی روستائیان و عشایر تابع قوانین و مقررات مربوطه خواهند بود.

شاغلین خانگی چه حمایت هایی بعمل خواهد آمد؟

از متقاضیان مشاغل خانگی درصورت واجد شرایط بودن ازانواع گوناگون حمایت ها نظیر بیمه خویش فرما، تسهیلات و بازار چه های محلی جهت عرضه محصولات خانگی و غیره برخوردار خواهند شد.

عرضه و فروش محصولات خانگی به چه صورت است ؟
مطابق قانون ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی ، عرضه محصول تنها در بازار خارج از محیط مسکونی صورت گرفته و عرضه و فروش محصول(کالا و خدمات ) در منزل مسکونی ممنوع می باشد. به همین منظور بازارهای محلی موقت به تناسب جهت عرضه محصولات خانگی اختصاص داده می شوند.

شیوه نظارت بر مشاغل خانگی به چه صورت است؟
نظارت در حوزه مشاغل خانگی به ۳مرحله قبل از پرداخت ، حین پرداخت و پس از پرداخت تسهیلات تقسیم بندی می گردد.جهت اطلاع ازچگونگی نظارت ، به سایت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی قسمت مشاغل خانگی مراجعه شود.

آیا امکان فعالیت همزمان در چند رشته وجود دارد ؟
انجام فعالیت همزمان در چند شغل خانگی در صورت تائید دستگاه اجرایی ذیربط و چنانچه مجموع ساعات کارخانگی توسط هر یک از شاغلین خانگی از ۴۴ ساعت کار در هفته بیشتر نگردد ، بلامانع است.

شرایط انجام کسب و کار خانگی چه می باشد؟
برای انجام کسب و کار خانگی لازم است کار صرفاً توسط عضو یا اعضاء خانواده در واحد مسکونی انجام شود.حجم تولید با شرایط و فضای واحد مسکونی تناسب داشته باشد.آلودگی های زیست محیطی ، صوتی و بصری ایجاد نکند. حقوق همسایگان به طور کامل رعایت گردد. عرضه و فروش محصول (کالا و خدمات ) در خارج از واحد مسکونی صورت گیرد. تردد غیر متناسب با فضای محل سکونت به ویژه در مجتمع های مسکونی انجام نشود.شغل مجاز باشد و با محیط مسکونی تناسب داشته باشد.

شرایط عمومی برای اخذ مجوز کسب و کار خانگی
برای دریافت مجوز کسب و کار خانگی باید شرایط زیر را به صورت عمومی داشته باشید:
– حداقل دارای ۲۰ سال سن باشید.
– سابقه کیفری موثر نداشته باشید.
– اقامت در محل اجرای طرح
– تابعیت جمهوری اسلامی ایران
– داشتن کارت پایان خدمت یا معافیت از سربازی برای آقایان

معرفی نهادهای تأمین هزینه وام مشاغل خانگی
مشاغل خانگی در حوزه‌های مختلفی فعالیت دارند. به همین دلیل برخی از مشاغل خانگی وام دریافتی خود را از نهادهایی مثل وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی یا وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و… دریافت می‌کنند.

ثبت نام وام مشاغل خانگی وزارت ارشاد
مشاغل خانگی وزارت ارشاد، مشاغل فرهنگی و هنری است که توسط وزارت ارشاد به شاغلانی که در زمینه فرهنگی و هنری فعالیت می‌کنند اعطا می‌شود. برای ثبت نام این وام باید شرایط عمومی برای تقاضای مجوز کسب و کار خانگی را به مانند دیگر کسب و کارهای خانگی داشته باشید. مشاغل خانگی فرهنگی و هنری که می‌توانند از این اعتبارات استفاده کنند عبارتند از

ثبت نام وام مشاغل خانگی

ویراستاری، ساخت آهنگ، گرافیک، مترجم، بازاریاب، طراحی، تصویرگری کتاب، طراحی و دوخت انواع لباس و مد، برنامه‌نویسی، نویسندگی، نمایه‌سازی، صفحه‌بندی، چکیده‌نویسی، طراح رابط کاربری، طراح و معمار سیستم نرم‌افزاری، تدوینگر نرم‌افزار، تدوینگر و ویرایشگر صوت، تدوینگر و ویرایشگر تصویر، تدوینگر فیلم، انیماتوری، تامین محتوای نرم‌افزارها، خدمات پشتیبانی، پشتیبان سامانه برخط تلفن همراه، کارشناس امنیت فاوا، ساخت ماکت صحنه، کلاژ و تابلوسازی، نقاشی، تهیه و ساخت ملزومات گریم، خدمات بسته‌بندی انواع حامل‌های رایانه‌ای، ساخت آکسسوار، ابزار و یراق و تزیینات صحنه، سفال و سرامیک مدرن، مجسمه‌سازی و حجم، خوش‌نویسی، نت‌نویسی، ترانه و تصنیف سرایی، صدابرداری، ادیتوری، سردبیری نشریات ادواری، روزنامه‌نگاری، حروفچینی، صفحه‌آرایی و دبیری گروه.

لیست مشاغل خانگی عمومی

پوشاک، گلیم، دست‌بافته‌های داری و دستگاهی، قالی بافی، گیوه‌بافی و گیوه‌دوزی، چیت بافی، کلاش بافی، حوله بافی، مصنوعات و تولیدات چرمی دست دوز، تابلو فرش، سرمه دوزی، تولید مصنوعات نمدی، کلاه کرکی، چادر شب بافی، کیف دوزی، پارچه بافی، گبه، نخ ریسی سنتی، تولید لباس‌های محلی اقوام تولید عسل، تولید مرغ بومی، پرورش گل و گیاه، بسته‌بندی میوه خشک، تکثیر و پرورش زالوی طبی، پرورش قارچ، فرآوری و بسته‌بندی حبوبات، تولید، فرآوری و بسته‌بندی انواع گیاهان دارویی، پرورش کرم ابریشم، بسته‌بندی زعفران، بسته‌بندی زرشک، تولید زعفران، تولید میوه خشک، بسته‌بندی سبزیجات، عرقیات گیاهی، تولید کشک و قارا، پرورش بلدرچین، تولید پولک و نبات، بسته‌بندی پولک و نبات، تولید و بسته‌بندی گز، بسته‌بندی بادام، تولید و بسته‌بندی عناب، فرآوری بادام، گل‌های کریستالی، فرآوری سبزیجات، تولید زرشک، پرورش عقرباحجام چوبی و منبت، تراش سنگ‌های نیمه قیمتی، حکاکی روی فلزات، زیورآلات سنتی، تولید گل محمدی، قلم زنی، مجسمه‌سازی پلی استر و رزین، خاتم کاری، معرق،انیمیشن سازی، مترجمی زبان خارجه، ویراستاری، پشتیبانی سایت که شامل تهیه مقالات و خبر می‌شود، کسب و کارهای الکترونیکی، تولید نرم‌افزار، برنامه نویسی.

گفتنی است اگر شغل شما در این لیست وجود نداشت، در هنگام ثبت نام باید شغل خود را پیشنهاد دهید تا مسئولین مربوطه به بررسی آن پرداخته و پس از تایید شدن آن را به تصویب برسانند.

آموزش و راهنمای ثبت نام در سایت مشاغل خانگی 

برای دریافت وام ابتدا لازم است با مراجعه به سایت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ثبت نام کرده و شغل خود را به ثبت برسانید. گفتنی است ثبت نام متقاضیان نیاز به حضور فیزیکی نداشته و به صورت اینترنتی قابل انجام است. ثبت نام مذکور به صورت زیر انجام می‌شود:

– ابتدا به سایت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی وارد می‌شوید.
– در این سایت به دنبال بخش مشاغل خانگی می‌گردید، پس از وارد شدن به این بخش، بر روی لینک سامانه ثبت نام مشاغل خانگی کلیک می‌کنید.
– در این‌جا فرم‌هایی برای شما نشان داده می‌شود که به ترتیب هر کدام از آن‌ها را باید پر کرده تا به مرحله آخر برسید. این فرم‌ها شامل انتخاب نوع فعالیت، مشخصات فردی و مشخصات طرح مربوطه است. در پایان این مراحل گزینه ۷ در ۱ را در صفحه آخر تیک زده تا پیام «ثبت نام شما با موفقیت انجام شد» به شما نمایش داده شود.

– ۱۰ روز پس از ثبت نام می‌توانید به سامانه مربوطه مراجعه کرده و با استفاده از کد رهگیری که در مرحله ثبت نام به شما داده می‌شود، از روند کار مطلع شوید.
پیش‌تر ذکر شد که در طی ثبت نام باید نوع فعالیت خود را انتخاب کنید. مشاغل خانگی به سه نوع تقسیم می‌شوند که عبارتند از:
– تحت پوشش: کار به صورت کارمزدی برای کارفرما
– مستقل: کار به صورت مستقل از ابتدا تا انت‌ها
– پشتیبان: کار به صورت تعاونی و مشارکت با دیگر تولید کنندگان برای عرضه محصولات آن‌ها

مقدار وام اعطایی به هریک از مشاغل ذکر شده بر اساس نظر نهادهای ذی ربط مشخص می‌شود و در صورت موافقت به کارآفرین پرداخت می‌شود.

منابع :

https://mkh.mcls.gov.ir/

https://jobyabi.com/news.php?p=5254

https://mkh.mcls.gov.ir/fa/porsesh-%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%B4-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AE